Na nizinie ziemię da się w listopadzie kopać często jeszcze przez tydzień albo dwa. Wyżej zamarza wcześniej. Decyduje szpadel, nie data na ścianie. Kiedy ostrze nie wchodzi w ziemię, sadzenie na ten rok się kończy.
Co w listopadzie ma jeszcze termin
| Praca | Do kiedy | Jeśli to zostawisz |
|---|---|---|
| Tulipany | pierwsza połowa listopada, dopóki ziemia nie zamarzła | Cebula w torebce wyschnie i wiosną nie zakwitnie. |
| Czosnek | miał być w październiku; początek listopada tylko gdy ziemię da się kopać | W błoto i w lód już go nie wkładaj. |
| Róże | w listopadzie obsypać szyjkę, nie ciąć | Cięcie dopiero w marcu. Liście pod krzewem zostawiają czarną plamistość. |
| Hortensja ogrodowa | kwiaty zostawić, korzenie ściółkować | Silne cięcie zabiera kwitnienie na przyszły rok. |
| Ciężka gleba | przekopać na sucho, żeby mróz rozbił bryły | Mokra ziemia maże się na szpadlu i zbija. |
Tulipany w listopadzie jeszcze tak
Tulipany sadzi się w październiku i w pierwszej połowie listopada, gdy ziemia ostygnie. Głębokość to około trzykrotność wysokości cebuli, czubkiem do góry, w przepuszczalnej glebie. Wrześniowe sadzenie w ciepłą ziemię kończy się gniciem. Gdy ziemia zamarznie, przestań. Cebula zostawiona w torebce w piwnicy do wiosny to pewniejsza strata niż późne sadzenie w jeszcze kopalną glebę. Narcyzy swój termin mają już za sobą. O głębokości i nornicach jest w poradniku cebulki wiosenne.
Czosnek tylko wtedy, gdy ząbki zostały w torebce
Czosnek ozimy sadzi się w październiku, ząbek czubkiem do góry, na 5–7 cm, co 10 cm w rzędzie i 25 cm między rzędami. W listopadzie ma się ukorzeniać. Jeśli ząbki na początku miesiąca wciąż leżą w torebce, a ziemię da się kopać, nie jest zamarznięta i nie jest błotem, włóż je do ziemi. Potem już nie. Ząbek w lodzie albo w rozmiękłej glinie gnije. Czosnek jary czeka do marca i daje mniejszą główkę. Kroki są w poradniku kiedy sadzić czosnek.
Róże obsyp, hortensji nie tnij
Róż w listopadzie się nie tnie. Usyp kopczyk ziemi albo dojrzałego kompostu przy miejscu szczepienia i zbierz liście spod krzewu. Na nich zimuje czarna plamistość. Cięcie nad oczkiem skierowanym na zewnątrz, mniej więcej nad trzecim do piątego, zostaw na marzec, gdy już nie ma silnego mrozu. Nowej róży w zamarzniętą ziemię teraz nie sadź. Pewniejszy jest kwiecień.
Hortensji ogrodowej na zimę nie tnij. Zostaw przekwitłe kwiatostany na krzewie, osłaniają pąki, i zdejmij je dopiero wiosną razem z suchym drewnem. Kwitnie na zeszłorocznych pędach, więc silne cięcie teraz oznacza rok bez kwiatów. Korzenie ściółkuj. W mroźnym miejscu narzuć na krzew agrowłókninę. Hortensja bukietowa znosi wiosenne cięcie lepiej, ogrodowa nie. O okrywaniu jest w tekście ochrona roślin przed mrozem.
Przekopuj tylko wtedy, gdy ziemia się nie lepi
Ciężką glinę, którą chcesz siać wiosną, przekop w dzień, kiedy nie lepi się do szpadla. Mróz przez zimę rozbije bryły. Mokra ziemia maże się, a wiosną kopiesz zbitą warstwę jeszcze raz. Piaszczystej gleby nie przewracaj tylko dla samego kopania. Wystarczy kompost albo ściółka na wierzchu. Gorczycy jako nawozu zielonego w listopadzie już nie siej. Mróz spali ją, zanim zakryje ziemię.
Czego w listopadzie nie robić
- Nie tnij drzew owocowych. Jabłonie i grusze czekają na przedwiośnie. Pestkowe tnie się latem po zbiorze albo w suchy wiosenny dzień. Listopadowa rana zostaje otwarta przez całą zimę.
- Nie rób różom i hortensjom wiosennego cięcia już teraz. Róża potrzebuje kopczyka, hortensja ogrodowa swoich kwiatów na krzewie.
- Zielone pomidory zwykle mają sezon za sobą. Gdy mróz sczernił krzak, owoce miękną i w domu już nie dojrzeją. Jeśli na osłoniętym krzaku wisi jeszcze zdrowy owoc i mróz go nie ruszył, zdejmij go i dojrzewaj w pokoju, nie w lodówce.
- Nie siej warzyw na tegoroczny zbiór. Roszponka i cebula ozima miały termin w pierwszej połowie października. Co w listopadzie jeszcze wchodzi w grę, jest w zestawieniu co sadzić w listopadzie.
Często zadawane pytania
Czy w listopadzie jest za późno na tulipany?
W pierwszej połowie miesiąca nie, jeśli ziemię da się kopać i nie jest zamarznięta. Głębokość to około trzykrotność wysokości cebuli. Gdy ziemia zamarznie, przestań. Narcyzy sadź teraz tylko wtedy, gdy zostały. Ich termin minął w połowie października.
Czy czosnek można sadzić jeszcze w listopadzie?
Tylko w pierwszych dniach i tylko gdy ziemia nie jest zamarznięta ani rozmiękła. Październik był głównym terminem. W listopadzie ząbek ma się ukorzeniać. W lód go nie wkładaj. Czosnek jary czeka do marca.
Czy hortensję trzeba przyciąć przed zimą?
Ogrodowej nie. Zostaw przekwitłe kwiaty, osłaniają pąki, a suche drewno odetnij wiosną. Silne cięcie teraz zabiera kwitnienie na przyszły rok. Korzenie ściółkuj, a w mroźnym miejscu narzuć na krzew włókninę.