Eind september voelt de tuin nog rustig. De grond is te bewerken, de laatste tomaten rijpen en de courgettebedden zijn leeg. In het laagland horen drie klussen echter echt in de eerste helft van oktober. Wie ze tot het eind van de maand laat liggen, plant alleen nog uit gewoonte.
Termijnen die niet wachten
| Klus | Tot wanneer | Als het later wordt |
|---|---|---|
| Winterplantuien | eerste helft van oktober | Ze wortelen niet en vriezen bij kale vorst omhoog. |
| Veldsla | tot half oktober | Het rozet blijft te klein om onder vlies te oogsten. |
| Narcissen en krokussen | tot half oktober | De bollen drogen in de zak en bloeien zwak of helemaal niet. |
| Dahlia's | pas na de eerste vorst, vaak rond 16 okt. | Knollen die nog groen worden gerooid, bewaren slechter. |
| Groene tomaten | voordat de vorst de plant zwart maakt | Bevroren vruchten worden zacht en rijpen binnen niet na. |
Winterui: plantuien nog deze week
Winterplantuien gaan van eind september tot half oktober de grond in. Gebruik uitjes die voor de herfst worden verkocht. Een groot voorjaarsuitje dat sinds april in de zak lag, schiet in mei door en geeft een bloem in plaats van een ui. De punt zit net onder het oppervlak, zo'n 2–3 cm diep, 8–10 cm uit elkaar, rijen op ongeveer 25 cm. Nu geen stikstof. Is de grond niet droog, dan niet water geven. Het uitje moet wortelen, niet blad maken dat de eerste vorst verbrandt.
Veldsla is de laatste groente die nu nog de moeite is
Veldsla verdraagt vorst, maar moet voor de winter een rozet maken. In het laagland zaai je tot half oktober. Hogerop is alleen een septemberzaai betrouwbaar. Zaad ongeveer een centimeter diep, rijen op 15 cm, en dun zaaien. Een dichte stand rot in november onder het vlies. Zodra de nachten vriezen, leg je wit vlies over het bed. Een dikke laag blad op de rozetten verstikt ze. Oogsten doe je van november tot maart, hele rozetten of alleen de buitenste bladeren, zodra de grond niet keihard bevroren is.
Een bed na tomaten of komkommers is prima, als ziek loof bij het restafval ging en niet met verse compost terug op het bed. Mosterd in de eerste oktoberdagen is geen zekere groenbemester meer. Vorst rond het midden van de maand brandt hem vaak weg voordat hij de grond dekt. Op een bed dat tot het voorjaar leeg blijft, volstaan compost of mulch aan de oppervlakte.
Narcissen en krokussen nu, tulpen als het afkoelt
Narcissen en krokussen hebben langer nodig om te wortelen dan de tulp. Hun moment is september en de eerste helft van oktober. Diepte: drie keer de hoogte van de bol, neus omhoog, in groepen en niet op een rij. Laat tulpen wachten op de koudere tweede helft van oktober en op november. In nog warme grond rotten ze sneller. Diepte, woelmuizen en het blad na de bloei staan in de gids over voorjaarsbollen. Liggen de narcissen na half oktober nog in de zak, plant ze dan toch zolang de grond te spitten is. Laat planten bloeit minder, maar een zak in de schuur tot het voorjaar is een zekerder verlies.
Wat je begin oktober nog niet doet
- Snoei geen fruitbomen. Appels en peren snoei je in de late winter, als de strenge vorst voorbij is, niet in een natte oktober. Kersen, pruimen en abrikozen na de oogst in de zomer, of op een droge lentedag. Een oktoberwond blijft de hele winter open.
- Rooi dahlia's niet zolang het loof groen is. De eerste vorst, vaak rond 16 oktober, maakt de stengels zwart. Knip ze dan terug tot ongeveer 10 cm, haal de knol eruit, laat hem drogen en bewaar hem vorstvrij, rond 5 °C.
- Laat gezonde groene tomaten niet aan de plant bevriezen. Pluk ze en laat ze in een kamer narijpen, niet in de koelkast. Loof met phytophthora hoort bij het restafval, niet op de compost.
- Knoflook hoeft niet op 1 oktober de grond in, maar wel voor het eind van de maand. Diepte en welke tenen: zie wanneer knoflook planten.
Wat er in oktober verder gezaaid en geplant wordt, staat in wat planten in oktober.
Veelgestelde vragen
Is het na 10 oktober te laat voor narcissen?
Nog niet, zolang de grond te spitten is. Na half oktober wortelen narcissen minder zeker dan tulpen. Tulpen beginnen dan pas en kunnen tot november wachten.
Kan ik nog veldsla zaaien?
In het laagland wel, tot half oktober. Dun zaaien, ongeveer een centimeter diep, en het bed afdekken met vlies zodra de nachten vriezen. Hogerop reken je op een septemberzaai.
Wanneer haal je dahlia's uit de grond?
Als de eerste vorst het loof zwart heeft gemaakt, niet eerder. Rond 16 oktober is dat vaak zo, maar de vorst in je eigen tuin beslist. Groen loof voedt de knol nog.