🐛 Plagenkalender
voor de moestuin
Ontdek welke plagen en ziekten je elke maand kunt verwachten en hoe je ze aanpakt — zonder onnodig gif. Een gezonde moestuin begint bij vroeg signaleren.
🌱 Maart – April
Bladluizen
Op jonge scheuten van peulvruchten en sla
- → Bespuiten met een 2%-zeepoplossing (groene zeep)
- → Lieveheersbeestjes lokken (bloemen in de buurt planten)
Slakken
Na natte periodes, vooral op jonge zaailingen
- → Bierval (ingegraven bakje met bier)
- → Barrière van as of fijngemaakte eierschalen
- → 's Avonds met een zaklamp rapen
Aardvlooien
Kleine gaatjes in blad van radijs, rucola en kool
- → De grond vochtig houden — aardvlooien houden van droogte
- → Zaaibedden afdekken met insectengaas
Omvalziekte bij zaailingen
Door te nat zaaien of te weinig ventilatie
- → Mini-kasjes regelmatig luchten
- → Alleen onderaan water geven, nooit over het blad
Wortelvlieg
Eerste vlucht vanaf half april; larven vreten gangen in wortels
- → Wortelbedden direct na het zaaien afdekken met gaas
- → Uien tussen de wortels planten — de geur verwart de vlieg
🌿 Mei – Juni
Coloradokever
Vreet aan: aardappelen, tomaten
- → Larven en oranje eitjes met de hand verzamelen
- → Behandeling met neemolie (natuurlijk insecticide)
- → Elk jaar op een andere plek aardappelen telen
Koolwitje
Rupsen op: kool, boerenkool, broccoli
- → Eitjes en jonge rupsen met de hand verwijderen
- → Koolbedden afdekken met fijnmazig insectengaas
Buxusmot
Groene rupsen met zwarte kop kaalvreten buxushagen
- → Wekelijks controleren op spinsels en vraat binnenin de struik
- → Biologische bestrijding met Bacillus thuringiensis
- → Feromoonvallen om de vlucht van de motten te volgen
Bladluizen op rozen
Dichte kolonies op knoppen en jonge scheuten
- → Bespuiten met zeepsop of brandnetelgier
- → Knoflook onder de rozen planten
☀️ Juli – Augustus
Spint (spintmijt)
Fijne webjes op het blad bij droog, heet weer
- → Luchtvochtigheid verhogen (blad benevelen)
- → Bij zware aantasting roofmijten inzetten
Aardappelziekte (phytophthora)
Bruine vlekken op aardappel en tomaat bij vochtig weer
- → Aangetast blad direct verwijderen en afvoeren (niet composteren)
- → Blad nooit nat maken; ruim planten voor goede luchtcirculatie
- → Tomaten onder een afdakje telen tegen regen
Echte meeldauw
Wit poederachtig laagje op courgette, komkommer en pompoen
- → Bespuiten met melk-wateroplossing (1 op 9)
- → Zwaar aangetast blad wegknippen
- → Resistente rassen kiezen bij de zaadkeuze
Bittere komkommers
Stress door hitte en droogte
- → Regelmatig en gelijkmatig water geven
- → Lichte schaduw op het middaguur met een doek
🍂 September – Oktober
Grauwe schimmel (botrytis)
Op: aardbeien, tomaten, sla
- → Rijp fruit direct oogsten
- → Blad droog houden; mulchen met stro
Koolvlieg en bodemvliegen
Slechte kieming en wegkwijnende planten laat in het seizoen
- → Vruchtwisseling — nooit twee keer hetzelfde gewas op dezelfde plek
- → Bedden na het zaaien afdekken met vliesdoek
Muizen & woelmuizen
Leggen wintervoorraden aan; vreten aan bollen en wortels
- → Klapvallen in de gangen plaatsen
- → Katten als natuurlijke jagers
- → Gaasmanden rond boomwortels en bloembollen
🛡️ Preventie het hele jaar door
🔄 Vruchtwisseling
Teel hetzelfde gewas nooit vaker dan eens per 3 jaar op dezelfde plek. Zo doorbreek je de levenscyclus van bodemgebonden plagen en ziekten die specifiek zijn voor elke plantenfamilie.
🧪 Niet te veel stikstof
Te veel stikstof geeft weelderig, zacht blad dat bladluizen en andere zuigende insecten juist aantrekt. Bemest je planten met mate — niet in overvloed.
🌅 's Ochtends water geven
Het blad droogt overdag op, waardoor schimmelziekten minder kans krijgen. Wie 's avonds giet, houdt het gewas de hele nacht nat — ideale omstandigheden voor meeldauw en phytophthora.
🌿 Combinatieteelt toepassen
Goede plantenburen houden veel plagen op natuurlijke wijze op afstand. Basilicum verjaagt bladluizen bij tomaten; knoflook beschermt rozen; afrikaantjes houden aaltjes en wittevlieg weg.