Co sadzić
w maju?
Maj to najważniejszy miesiąc w ogrodzie — w całej Europie Środkowej. Po Zimnej Zośce 15 maja pełny sezon jest otwarty: pomidory, ogórki, cukinie, bazylia i wiele więcej mogą wyjść na zewnątrz.
Zimna Zośka — kluczowa data w maju
12–15 maja to statystycznie ostatnie ryzyko przymrozków w Czechach i Europie Środkowej. Nie sadź roślin wrażliwych na mróz (pomidory, papryka, ogórki, bazylia) przed 15 maja. Po 15. temperatura nocna jest już stale powyżej 0°C na nizinach.
Początek maja (1–14): rośliny odporne na mróz
Te rośliny tolerują lekki mróz i można je sadzić od 1 maja. Wiele z nich było hodowanych w domu w marcu–kwietniu i jest gotowych do przesadzenia.
🥦 Warzywa
Przesadzanie lub siew wprost
Wysadzaj rozsadę z kwietnia. Siej co 2–3 tygodnie dla ciągłych zbiorów przez całe lato.
Siew wprost
Siej rzędami, rzadko. Kiełkowanie trwa 2–3 tygodnie. Utrzymuj wilgotną glebę do wschodu.
Siew wprost
Siej po 3–4 nasiona w grupie, co 20 cm. Przerzedź do jednej rośliny po wschodzie.
Siew wprost
Gotowe w 3–4 tygodnie. Idealne do wypełniania luk między wolniej rosnącymi roślinami. Siej co 2 tygodnie.
Siew wprost
Siej 5 cm głęboko, 8 cm odstępu. Postaw podporę od razu — nawet niskie odmiany chętnie się wspinają.
Przesadzanie
Najpierw zahartuj rozsadę. Odstęp 40–60 cm. Okryj siatką przed gołębiami i bielinkiem kapustnikiem.
Przesadzanie lub siew wprost
Szybko rosnące kapustowate, gotowe w 6–8 tygodni. Odstęp 25 cm, zbiór przed zdrewnieniem.
Siew wprost
Siej teraz, zanim letnie upały wywołają wybijanie w pęd. Regularnie podlewaj. Zbieraj liście zewnętrzne.
Siew wprost / przesadzanie
Cebulę siej gęsto w pasach. Rozsadę pora sadź co 15 cm w głębokie dołki.
🌿 Zioła (odporne na mróz)
Dziel kępy lub siej wprost. Jedno z najbardziej odpornych ziół — dobrze znosi mróz.
Powolne kiełkowanie (3–4 tygodnie). Siej wprost lub przesadzaj. Gładkolistna ma więcej aromatu niż kędzierzawa.
Siej bezpośrednio tam, gdzie mają rosnąć — obie nie lubią przesadzania. Siej co kilka tygodni.
Zimna Zośka za nami
Gdy 15 maja minie, możesz bezpiecznie sadzić wszystko, co wrażliwe na mróz. To najradośniejsze okno sadzenia całego roku.
Pomidory
Sadzić na zewnątrz dopiero po 15 maja. Wybierz osłonięte, słoneczne, południowe miejsce. Odstęp 60–80 cm między roślinami. Wysokie odmiany natychmiast paluj.
Potrzebują ciepła i osłony. Sadzić po 15 maja w żyzną, wilgotną glebę. Odmiany gruntowe są bardziej wytrzymałe niż szklarniowe.
Jeszcze bardziej ciepłolubne niż pomidory. W chłodniejszych ogrodach sadzić pod folią lub przy południowej ścianie.
Szybko rosną gdy się ukorzenią. Potrzebują dużo miejsca — jedna roślina może się rozrosnąć na 1–2 m. Podlewaj przy podstawie.
Sadź w blokach (nie rzędach) dla dobrego zapylenia. Minimum 4×4 rośliny. Korzenie są wrażliwe przy przesadzaniu.
Siej wprost po 15 maja. Postaw podporę przed siewem. Zbieraj regularnie, żeby roślina nadal owocowała.
Najbardziej ciepłolubne warzywo. W czeskim klimacie najlepiej w szklarni lub pod folią. Na zewnątrz tylko w bardzo ciepłych, osłoniętych miejscach.
🌿 Zioła ciepłolubne — po 15 maja
Najbardziej wrażliwe na mróz zioło. Nawet noc poniżej 8°C powoduje czernienie liści. Na zewnątrz dopiero po 15 maja w ciepłym, osłoniętym miejscu.
Zioła śródziemnomorskie kochają słońce i przepuszczalną glebę. Doskonałe w doniczkach na słonecznym balkonie. Wieloletnie w osłoniętym miejscu.
Sadź w najsłoneczniejszym, najsuchszym miejscu. Granicznie mrozoodporny w Czechach — dla pewności zimuj w doniczce pod dachem.
Kwiaty na maj
Maj to ostatnie duże okno siewu dla letnich roślin jednorocznych. Siej teraz, by cieszyć się kolorami od lipca do października.
Siej wprost 1–20 maja. Najlepsze wyniki przy siewie bezpośrednim — głębokie korzenie nie lubią przesadzania.
Odporna jednoroczna — może wychodzić na początku maja. Doskonała roślina towarzysząca przy pomidorach przeciwko mszycometom i muszce białej.
Siej wprost od połowy maja. Jadalne kwiaty i liście. Kwitnie lepiej na ubogiej glebie — zbyt żyzna daje liście kosztem kwiatów.
Siej po 15 maja w słonecznym miejscu. Delikatne listki, kwiaty od lipca do pierwszych przymrozków. Regularnie obcinaj, by wydłużyć kwitnienie.
Sadź bulwy po 15 maja. Żyzna gleba, pełne słońce. Spektakularnie kwitną od lipca. Przed jesiennym mrozem wykopuj bulwy.
Sadź cebulki po 15 maja. Co dwa tygodnie sadź kolejną partię dla sukcesywnego kwitnienia przez całe lato.
Pierwsze zbiory w maju
Gotowe do zbioru w tym miesiącu
- ✓Szparag — okno zbioru otwarte od końca kwietnia. Przestań ciąć 21 czerwca, by roślina zebrała siły na następny rok.
- ✓Rzodkiewki z siewu marca/kwietnia — sprawdzaj co kilka dni, szybko drewnieją.
- ✓Sałata i cebula dymka z siewów kwiecień — zrywaj zewnętrzne liście na bieżąco.
- ✓Szpinak i szczaw — młode liście najlepsze przed letnimi upałami.
- ✓Rabarbar — główny miesiąc zbioru. Nigdy nie bierz więcej niż połowy łodyg z jednej rośliny.
- ✓Truskawki — pod koniec maja dojrzewają pierwsze owoce odmian czerwcowych.
Ważne zadania w maju
- →Hartuj całą rozsadę hodowaną w domu (zostaw kilka dni na zewnątrz w cieniu przed sadzeniem)
- →Podlewaj rano, by zmniejszyć parowanie i ryzyko chorób grzybowych
- →Podpieraj wysokie rośliny zanim tego potrzebują, nie po fakcie
- →Okrywaj kapustowate siatką przeciwko bielinkom kapustnikowi od maja
- →Przerzedzaj bezpośrednio siane marchew, buraki i pasternak po wschodzie
Najczęstsze pytania
Kiedy można bezpiecznie sadzić pomidory na zewnątrz w Czechach? ▼
Po 15 maja. Zimna Zośka (12–15 maja) wyznacza statystycznie ostatni przymrozek w Czechach. Sadzenie przed tą datą grozi utratą rozsady przez późny mróz. Po 15 maja temperatury nocne na nizinach pozostają stale powyżej 0°C.
Co sadzić na początku maja (przed 15.)? ▼
Mrozoodporne rośliny możesz sadzić przed 15 maja: sałata, szpinak, rzodkiewki, marchew, buraki, groch, kalarepa, kapusta, brokuły, jarmuż, cebula dymka, pietruszka, szczypiorek i koperek. Tolerują lekki mróz do −3°C lub niżej.
Czym jest Zimna Zośka? ▼
Zimna Zośka (czeskie: Ledoví muži, niemieckie: Eisheiligen) przypada co roku na 12–15 maja. Odpowiada dniom świętych Pankracego (12 maja), Serwacego (13 maja), Bonifacego (14 maja) i Zofii (15 maja). Klimatologicznie to ostatni statystycznie prawdopodobny przymrozek w Europie Środkowej, wywoływany przez napływ chłodnego powietrza z północno-wschodniej Europy. Ogrodnicy w Polsce, Czechach i Niemczech używają tej daty od stuleci.
Czy klimat Czech jest podobny do polskiego? ▼
Tak — Czechy i Polska Południowa leżą w zbliżonej strefie klimatycznej (USDA 5–6). Czeskie Czechy środkowe i Morawy mają klimat umiarkowany kontynentalny, bardzo zbliżony do klimatu Dolnego Śląska, Opolszczyzny i Małopolski. Daty sadzenia, terminy zbioru i zalecenia dotyczące ziół i warzyw są praktycznie identyczne.
Zapisz swoje majowe siewy
Prowadź bezpłatny dziennik ogrodniczy. Zapisuj każdy siew i przesadzenie. Otrzymaj przypomnienie o zbiorach.
Utwórz bezpłatny dziennik →