Nie masz ogrodu? Nie szkodzi. Na balkonie lub tarasie można z powodzeniem uprawiać zaskakującą ilość warzyw, ziół i kwiatów. Wystarczy znać podstawowe zasady i wybrać odpowiednie rośliny. W tym artykule skupimy się na dziesięciu sprawdzonych gatunkach, z którymi poradzi sobie nawet zupełny początkujący.
Zanim zaczniesz: orientacja i warunki
Najważniejszym czynnikiem przy uprawie balkonowej jest orientacja balkonu. Balkony południowe i południowo-zachodnie oferują najwięcej słońca i nadają się do pomidorów, papryki i większości warzyw. Balkony wschodnie i zachodnie dostarczają wystarczająco dużo światła dla ziół i warzyw liściowych. Balkon północny jest najtrudniejszy — tu poradzisz sobie z cieniolubnymi gatunkami jak mięta czy pietruszka.
Drugim czynnikiem jest wiatr. Wyższe piętra bywają wietrzne, co zwiększa parowanie wody i może uszkadzać rośliny. W takich warunkach wybieraj niższe, kompaktowe odmiany i zadbaj o odpowiednie podlewanie.
1. Pomidory cherry
Krzaczaste pomidory cherry to idealny wybór na balkon. Odmiany takie jak Balkonzauber, Tumbling Tom lub Sweet Million nie potrzebują tyczek i obficie owocują w pojemnikach od 10 litrów. Sadź po 15 maja na najsłoneczniejszym miejscu balkonu. Podlewaj regularnie rano, w upalne dni nawet dwa razy dziennie. Dokarmiaj raz w tygodniu nawozem do pomidorów.
2. Bazylia
Bazylia jest królową balkonowych ziół. Wymaga ciepłego, słonecznego stanowiska i regularnego podlewania. Uprawiaj ją w doniczce o średnicy co najmniej 15 cm. Regularnie odcinaj wierzchołki — roślina będzie się rozgałęziać i nie będzie kwitnąć. Nie zbieraj pojedynczych liści, ale zawsze całe gałązki nad parą liści. Bazylia jest doskonałym towarzyszem pomidorów — odpędza mszyce i poprawia smak owoców.
3. Papryka
Na balkon wybieraj kompaktowe odmiany jak Hamik, Visual lub balkonowe chilli. Papryki potrzebują ciepłego, słonecznego stanowiska i pojemnika minimum 10 litrów. Sadź po 15 maja. Paprykom służy wyższa temperatura, dlatego balkon jest paradoksalnie zaletą — przegrzana przestrzeń przy ścianie domu im sprzyja. Dokarmiaj od zawiązania owoców nawozem z potasem.
4. Sałata
Sałaty zrywkowe są jak stworzone na balkon. Rosną szybko (zbiory po 4–6 tygodniach), nie potrzebują głębokich pojemników i tolerują półcień. Wysiewaj sukcesywnie od marca do sierpnia dla ciągłych zbiorów. Wystarczy skrzynka głęboka 15 cm. Zbieraj zewnętrzne liście i pozostawiaj serduszko — sałata odrośnie i zbierasz wielokrotnie.
5. Rzodkiewki
Najszybsze warzywo na balkon — od siewu do zbioru w 25–30 dni. Wysiewaj do skrzynki głębokiej co najmniej 15 cm, w rozstawie 3–4 cm. Rzodkiewki tolerują lekki półcień. Kluczem do sukcesu jest równomierna wilgotność — przy naprzemiennych suszach i przelaniach drewnieją i są ostro piekące. Wysiewaj sukcesywnie co 2–3 tygodnie od marca do września.
6. Mięta
Mięta jest praktycznie niezniszczalnym ziołem, które rośnie nawet na północnym balkonie. Uprawiaj ją zawsze w osobnym pojemniku — w grządce by się niekontrolowanie rozrastała. Wymaga regularnego podlewania, ale poza tym jest bezobsługowa. Na balkonie dobrze się jej wiedzie lepiej niż w pełnym słońcu, gdzie bywa za gorąco. Świeża mięta do herbaty, limonady i deserów — na wyciągnięcie ręki.
7. Szczypiorek
Szczypiorek jest jednym z najbardziej wdzięcznych balkonowych ziół. Nie wymaga dużo miejsca, rośnie praktycznie cały rok (do mrozów) i zbierasz go przez przycinanie. Siej bezpośrednio lub sadź cebulki w doniczce 15 cm. Po ścięciu odrasta. Szczypiorek toleruje nawet północny balkon.
8. Truskawki
Truskawki na balkonie? Jak najbardziej. Odmiany zwisające (Tumbling Ted, Hummi Gento) pięknie się z pojemnika zwisają i obficie owocują. Sadź wiosną lub pod koniec lata. Jeden pojemnik o pojemności 10 litrów pomieści 3–4 rośliny. Dokarmiaj regularnie nawozem do truskawek od marca do końca kwitnienia.
9. Ogórek balkonowy
Specjalne odmiany ogórków balkonowych (Picolino F1, Baby F1) są kompaktowe i obfite. Potrzebują co najmniej 10-litrowego pojemnika i podpory do wspinaczki — zainstaluj siatkę lub drewnianą kratę. Sadź po 15 maja, podlewaj codziennie, a w upale dwa razy dziennie. Niedobór wody powoduje gorycz owoców.
10. Pietruszka
Pietruszka jest jednym z niewielu ziół, które radzą sobie na balkonie wschodnim lub nawet północnym. Rośnie wolno, ale raz dobrze zasadzona odwdzięcza się przez cały sezon. Siej wczesną wiosną lub w sierpniu na odrośl jesienną. Pojemnik minimum 20 cm głębokości — pietruszka ma długie korzenie. Zbieraj zewnętrzne gałązki i środek odrośnie.